Linia Wartości Ekstremum – XVL (Extreme Value Line)
Bardzo
często inwestorzy podejmują decyzje pod wpływem emocji. Nierzadko są to decyzje
typu „trzeba kupić, bo już jest tanio i przecież taniej być nie może” lub też „trzeba
sprzedać, bo już jest bardzo drogo”. Każdy doświadczony inwestor, który przeżył
już przynajmniej jedną gwałtowną hossę lub krach, dobrze wie, że nigdy nie jest
tak tanio, aby nie mogło być jeszcze taniej oraz nigdy nie jest tak drogo, aby
nie mogło jeszcze zdrożeć. Jest to stara prawda, której żaden inwestor nie
powinien lekceważyć. Niestety powszechnie wiadomo, że inwestorzy, którzy
kierują się podejmujący swoje decyzje pod wpływem emocji i przeczucia typu
„chyba dzisiaj wzrośnie”, a nie na podstawie jakiejkolwiek analizy, technicznej
lub fundamentalnej, w większości skazani są na porażkę.
Inwestorzy
od dawna poszukują sposobów na podejmowanie decyzji, które są całkowicie
pozbawione emocji. Jedną z propozycji takiego sposobu gry na giełdzie jest inwestowanie
za pomocą systemów inwestycyjnych. Problem tworzenia takich systemów, zwanych
też automatycznymi systemami transakcyjnymi, jest niemalże tak stary, jak
historia rynków finansowych. Powszechnie obowiązuje zasada, że wszelka
ingerencja wywołana subiektywnymi odczuciami inwestora jest dozwolona jedynie
na etapie tworzenia sytemu inwestycyjnego. Po uruchomieniu systemu należy
ściśle poddać się jego wskazaniom.
Opisany poniżej system
inwestycyjny opiera się na badaniach przeprowadzonych na polskim rynku papierów
wartościowych, rynku kapitałowym, na zagranicznych rynkach papierów
wartościowych oraz wybranych rynkach walutowych i towarowych ze szczególnym
uwzględnieniem tzw. produktów nietrwałej konsumpcji, czyli „soft commodities”.
I. Założenia i definicje
Zakładamy, że celem badania
ruchów cenowych są wycinki wykresów (z wyłączeniem punktowo-symbolicznych),
odzwierciedlające krótko- (do 25 dni), średnio- (do stu dni) oraz
długoterminowe (do dwustu dni) perspektywy czasowe. Nie wyklucza się jednak
stosowania dowolnych okresów, nie krótszych jednak niż 7 notowań (obejmujących
jednak co najmniej 7 notowań lub „tików”), wynikających z psychologicznych
uwarunkowań funkcjonowania rynków giełdowych (siódmy punkt na wykresie może
wyznaczyć szóstą falę Elliota i zamyka mini cykl tygodniowy zgodny z
kalendarzem gregoriańskim, do którego przywykliśmy).
1.1
Zakładamy, iż badany wykres
ma przynajmniej jedno maksimum i jedno minimum. Dobierając wycinki wykresów
(por. pkt nr 1) odnajdujemy maksimum oraz minimum cenowe. Jeżeli wykres ma
maksimum/minimum oraz łatwo zauważalną (niekwestionowaną) formację typu „V”, „Ù”, „W” lub „M” i ich pochodne, jak również formację
typu chorągiew, prostokąt lub diament, należy zaniechać badania w tym okresie.
1.2
Jeżeli linia (0) jest linią
wsparcia, a linia (1) – oporu i wykres cenowy zawiera jedno maksimum oraz jedno
minimum, to linie P i R nazywamy liniami zakładkowymi wsparcia (0), a linie S i
T liniami zakładkowymi oporu (wykres nr 1).
Definicja nr 2
Odległość PR między liniami
zakładkowymi wsparcia (0) nazywamy ryzykiem tego wsparcia i oznaczamy hï (wykres nr 1).
Definicja nr 3
Odległość ST pomiędzy liniami
zakładkowymi oporu (1) nazywamy ryzykiem tego oporu i oznaczamy hð(wykres nr 1).
Definicja nr 4
Okres badania wykresu
(szeregu czasowego) t nazywamy czasem przebiegu notowań.
Ryzyko całkowite inwestycji
rozpoczętej w punkcie „I” czasu t i zakończonej w punkcie „II” jest mniejsze od
jednego z ryzyk – wsparcia lub oporu, czyli:
h°< hï lub h°< hð
Oznacza to, że ryzyko jest
mniejsze od różnicy cenowej PR lub ST (wykres nr 1).
Twierdzenie „odwrócenia”
Jeżeli inwestycja (inaczej:
zajęcie pozycji na rynku giełdowym) nastąpi w punkcie „II” czasu t, to zakończy
się ona w punkcie „III” leżącym na linii wsparcia (0) poprzez zamknięcie
pozycji lub jej zamknięcie i zajęcie pozycji przeciwnej (wykres
nr 2).
Twierdzenie o „ryzyku odwrócenia”
Jeżeli inwestycja (inaczej:
zajęcie pozycji na rynku giełdowym) nastąpi w punkcie „II” czasu t, to ryzyko
jej zakończenia w punkcie „III” leżącym na linii wsparcia (0) jest równe
odległości ST, przy czym ST jest przedziałem niedomkniętym (wykres nr 2).
Warunki rozpoczęcia inwestycji
Niech N
oznacza ostatnie aktualne notowanie ceny zamknięcia, a N(-1) notowanie
poprzedniej ceny zamknięcia.
Zakup:
(N(-1)>R i
N<R i N>P)
lub
(N(-1) >S i
N(-1) <T i N>T)
lub
((N(-1)<P lub (N(-1)
<R) i N>R)
lub
((N(-1)<S lub
N(-1)<T) i N>T)
Sprzedaż:
(N(-1)<S i
N>S i N<T)
lub
(N(-1)<R i
N(-1) >P i N<P)
lub
((N(-1)>T lub
N(-1)>S) i N<S)
lub
((N(-1)>R lub
N(-1)>P) i N<P)
Nie mamy szansy rozpocząć
inwestycji w punkcie „I” lub „II”, ponieważ to właśnie one wyznaczają badany
wykres i określają ryzyko na liniach zakładkowych P, R, S i T.
Załóżmy, że decydujemy
się na podjęcie ryzyka inwestycyjnego rozpoczynając badanie w punkcie M. Jeżeli
w punkcie M wybierzemy sprzedaż krótką, to nasze ryzyko inwestycyjne przy tej
metodzie będzie równe odległości MT. To bardzo duże ryzyko zmusza nas do
czekania na rozwój sytuacji. Działając według założeń niniejszej metody i
decydując się na zajęcie pozycji długiej w punkcie
Jeśli notowania przebiją
linię T, to utrata kapitału wyniesie ST, a my zajmujemy pozycję długą o ryzyku
ST. Linia (1) staje się wówczas oczekiwaną lub hipotetyczną linią wsparcia (1)
(wykres nr 3). Opisane zachowania wyjaśniają wzory od
a do h. Przy odpowiednim doświadczeniu nie trzeba sporządzać wykresów, można
analizować wyłącznie dane z notowań, odszukać maksima oraz minima, obliczyć
wartości położeń linii zakładkowych i oczekiwać na sygnał ze znanym już nam
ryzykiem inwestycyjnym.
Linie (0), (1) oraz (2)
nazywamy liniami XVL (ang. Extremes Value Lines).
Na koniec o miejscach,
gdzie powinny znajdować się linie zakładkowe. Jest to wartość, która może być
interpretowana na dwa sposoby:
1) odcinki PR oraz ST reprezentujące ryzyko są równe
możliwej do poniesienia przez inwestora stracie kapitałowej, dlatego też może
być ona dobierana dowolnie według preferencji osoby zajmującej pozycje na
rynku,
2) opisany model należy zoptymalizować za pomocą
wyliczeń komputerowych.
ã
